{"id":1388,"date":"2020-01-30T06:41:44","date_gmt":"2020-01-30T06:41:44","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski.info\/?p=1388"},"modified":"2025-02-08T17:03:47","modified_gmt":"2025-02-08T17:03:47","slug":"czy-wolno-zmieniac-przeszlosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski.info\/?p=1388","title":{"rendered":"Czy wolno zmienia\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
rewers (1990?)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
awers (1961-1990)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

A raczej: czy Artysta mo\u017ce zmienia\u0107 \u2013 swoj\u0105 przecie\u017c, w\u0142asn\u0105 \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107?
Nie wiem. Dusza dokumentalisty we mnie \u2013 protestuje mocno; ale rozum wolno\u015bciowca m\u00f3wi: przecie\u017c to jego, wolno mu\u2026<\/em>
Tak czy inaczej \u2013 Zbigniew<\/a><\/strong> cz\u0119sto j\u0105 zmienia\u0142, przesz\u0142o\u015b\u0107. Przemalowywa\u0142 obrazy, rysunki\u2026 Wy\u017cej tylko jeden przyk\u0142ad: praca z 1961 roku \u2013 s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce to jego najlepszy czas<\/a><\/strong> \u2013 zmieniona w 1990 roku.
Owszem, jest i uczciwo\u015b\u0107: daty s\u0105 dwie, wszystko wida\u0107. Ale co zosta\u0142o zmienione? Czy tamta by\u0142a lepsza<\/em> \u2013 czy gorsza<\/em>? (To \u017cart; by\u0142a inna.)
Dlaczego wreszcie zmienia\u0107? Jakie powody\u2026
Dzi\u015b ten \u201epodw\u00f3jny\u201d rysunek wydaje mi si\u0119 sp\u00f3jny \u2013 mo\u017ce dlatego, \u017ce nie znam starej wersji? Jest te\u017c mocny, sugestywny, o czym\u015b (o ile malarstwo, tak, jak muzyka \u2013 jest, bywa \u201eo czym\u015b\u201d, r\u00f3\u017cnie m\u00f3wi\u0105). O ile mocniejszy od pierwotnego?
Gdy m\u00f3wimy o faktach, opowie\u015bciach \u2013 zmienianie jest, uchodzi za godne pot\u0119pienia, to oczywiste. Nawet gdy to tylko lekkie naginanie, przemilczenia<\/a><\/strong>. Ale malarstwo?
Nie wiem.
Czy jednak to nie terror umys\u0142u: nasza wsp\u00f3\u0142czesna wierno\u015b\u0107 tej niezmiennej<\/em> Przesz\u0142o\u015bci, ch\u0119\u0107 jej zachowania<\/a><\/strong>? Nie tylko w malarstwie: zobaczmy \u2013 urbanistyka, architektura, literatura\u2026 Czy to nasz dzisiejszy strach? S\u0142abiej: brak odwagi\u2026
Nie wiem.
Ach, i jeszcze jedno: to oczywi\u015bcie rysunek dwustronny, cz\u0119ste. Im dalej \u2013 w latach \u2013 tym cz\u0119\u015bciej Zbigniew komentowa\u0142<\/a><\/strong> swe prace, dopisywa\u0142 co\u015b, z przodu, z ty\u0142u\u2026 Dzie\u0142o jako pami\u0119tnik<\/a><\/strong>, w duchu Cortazarowskim<\/a><\/strong> zdecydowanie \u2013 to hiper\/texto-\/grafika. To \u201egra w przesz\u0142o\u015bci\u201d, r\u00f3\u017cne.
Dlaczego? Nie wiem, cho\u0107 mam hipotezy, niewa\u017cne.
mr m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A raczej: czy Artysta mo\u017ce zmienia\u0107 \u2013 swoj\u0105 przecie\u017c, w\u0142asn\u0105 \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107? Nie wiem. Dusza dokumentalisty we mnie \u2013 protestuje mocno; ale rozum wolno\u015bciowca m\u00f3wi: przecie\u017c to jego, wolno mu\u2026Tak czy inaczej \u2013 Zbigniew cz\u0119sto j\u0105 zmienia\u0142, przesz\u0142o\u015b\u0107. Przemalowywa\u0142 obrazy, rysunki\u2026 Wy\u017cej tylko jeden przyk\u0142ad: praca z 1961 roku \u2013 s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1397,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,25],"tags":[250,249,253,247,248,251,246],"class_list":["post-1388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","category-rysunek","tag-dokument","tag-gra-w-klasy","tag-hipertekst","tag-julio-cortazar","tag-labirynt","tag-prawda","tag-przeszlosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1388"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4242,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1388\/revisions\/4242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}