{"id":1451,"date":"2020-02-18T10:18:11","date_gmt":"2020-02-18T10:18:11","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski.info\/?p=1451"},"modified":"2023-09-11T08:38:46","modified_gmt":"2023-09-11T08:38:46","slug":"egipcjanka-1982","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski.info\/?p=1451","title":{"rendered":"\u201eEgipcjanka\u201d, 1982"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u2026albo sztuka jako neuroza<\/a><\/strong>, cokolwiek ten termin dzi\u015b znaczy<\/a><\/strong>. (Nie przywi\u0105zujmy si\u0119 do definicji, tak cz\u0119sto odchodz\u0105.) Ju\u017c notowa\u0142em, kilka razy, te\u017c w ksi\u0105\u017cce<\/a><\/strong> wspominam, w jego latach 50. to wida\u0107. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako insania pingens<\/a><\/strong><\/em> \u2013 albo spos\u00f3b na odchodzenie od niej \u2013 jak by woleli optymi\u015bci.
\u2026
Jest rok 1982 \u2013 w kraju wiadomo<\/a><\/strong>, co. Zbigniew prawie nie wychodzi z domu (\u201etylko wyrzuci\u0107 \u015bmieci\u2026\u201d). Z powod\u00f3w? Nie mnie ocenia\u0107\u2026 Nie wychodzi i ju\u017c. Wielu wierzy\u0142o w \u201eemigracj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105\u201d, niekt\u00f3rzy si\u0119 dogadywali.
Ale on w tym domu \u2013 co\u015b musi robi\u0107. No to pracuje; zaskakuj\u0105ce, prawda? Trzeba umys\u0142 zaj\u0105\u0107; najlepiej czynno\u015bci\u0105 mechaniczn\u0105, powtarzaln\u0105, uspokajaj\u0105c\u0105. S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy stosuj\u0105 modlitwy, medytacje, r\u00f3\u017caniec, tai chi, nawet zmywanie naczy\u0144 bywa skuteczne \u2013 je\u015bli r\u0119czne.
Za\u015b on \u2013 pisanie: ta relacja, r\u0119ka \u2013 m\u00f3zg\u2026 Oto \u201eEgipcjanka\u201d, du\u017cy rysunek z 1982 roku. Cztery pi\u0105te powierzchni zapisane pi\u0119knym, z latami wypracowanym<\/a><\/strong> pismem.
Przypomnijmy, co ju\u017c<\/a><\/strong> cytowa\u0142em \u2013 pami\u0119taj\u0105c jednak o nieufno\u015bci do \u201edefinicji\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n

W 1993 r. Kwieci\u0144ski wskazuje, \u017ce \u201ehisteria\u201d w pi\u015bmie przejawia si\u0119 tym, \u017ce jest ono automatyczne.<\/em> (\u2026) Bastin stwierdza, \u017ce pismo w paranoi charakteryzuj\u0105 ogromne, du\u017ce litery, przed\u0142u\u017cone elementy nad- i podlinijne, kt\u00f3re si\u0119 krzy\u017cuj\u0105, arkadowe wi\u0105zania, ogromne i d\u0142ugie znaki diakrytyczne \u201et\u201d. Pismo zajmuje ca\u0142\u0105 stron\u0119 (pe\u0142ne pole pisma, brak margines\u00f3w). Cz\u0119ste zdaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dorzucanie do liter jakiego\u015b szczeg\u00f3lnego znaku. Pismo os\u00f3b dotkni\u0119tych tym schorzeniem robi wra\u017cenie uporz\u0105dkowanego, jest regularne, wr\u0119cz kaligraficzne.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Joanna Kalinowska-Tomala, Beata Paw\u0142owska
\u201eUdzia\u0142 graficznych technik projekcyjnych w diagnozie zaburze\u0144 psychicznych<\/strong><\/a>\u201d; Curr Probl Psychiatry 2011; 12(2): 175-178<\/p>\n\n\n\n

\u2026
Prawie nie czytam tych Zbigniewa \u201erysowanych\u201d tekst\u00f3w, nie mam si\u0142y. Nawet, je\u015bli s\u0105 tam m\u0105dre rzeczy. A na pewno s\u0105 \u2013 c\u00f3\u017c. Dra\u017cni mnie, za blisko by\u0142em. Cho\u0107 powinienem je pozna\u0107: rzetelno\u015b\u0107, wiedza. Ale: jest ich za du\u017co. To tamta poezja wizualna<\/a><\/strong>, cho\u0107 te\u017c i natr\u0119ctwo, jakkolwiek (patrz wy\u017cej) by\u015bmy je nazywali. Oraz \u2013 i jednocze\u015bnie \u2013 jego radykalizm; \u015bwiadomy, programowy, deklarowany. Ostentacja. Jestem: wi\u0119c pisz\u0119; <\/em>lub raczej pisz\u0119 \u2013 wi\u0119c jestem.<\/em>
\u2026
Jednak\u2026 Cho\u0107 motyw\u00f3w<\/a><\/strong> tu nie akceptuj\u0119 (o ile je dobrze czytam, mo\u017cecie w\u0105tpi\u0107) \u2013 ale form\u0119 bardzo. Lubi\u0119 ten rysunek, jeszcze od czas\u00f3w, gdy oferowa\u0142a go galeria \u201eZderzak<\/a><\/strong>\u201d. Dzi\u015b jest m\u00f3j, na szcz\u0119\u015bcie \u2013 kto chcia\u0142by kupi\u0107 rysunek z samym pismem? <\/p>\n\n\n\n

\u2026
Na marginesie: Zbigniew m\u00f3wi\u0142 mi, dawno temu, i\u017c popularnego kiedy\u015b w psychiatrii, psychologii tzw. testu drzewa (\u201eTest Kocha<\/a><\/strong>\u201d: \u2026oto kartka A4, narysuj na niej drzewo\u2026<\/em> ) \u2013 w kt\u00f3rego s\u0142uszno\u015b\u0107, skuteczno\u015b\u0107, jak zreszt\u0105 i w ca\u0142\u0105 po-freudowsko-jungowsk\u0105 psychoanaliz\u0119 bardzo wierzy\u0142: bo efektowna \u2013 nie stosuje si\u0119 do malarzy, rysownik\u00f3w; bo wiedz\u0105<\/em>, jak je narysowa\u0107. Czy aby? Skoro nadinterpretujemy<\/em>, co pod-\u015bwiadome\u2026 Zostawmy.
\u2026
Tak, poza wszystkim, poza mym psychologizowaniem\u00b9 \u2013 \u201eEgipcjanka\u201d to znakomita praca; je\u015bli popatrzymy na pismo tylko<\/em> na Form\u0119. Na ca\u0142o\u015b\u0107. Na \u00f3w \u201edialog\u201d rysunku drobnej dziewczyny, tak \u201ewyczyszczonej\u201d z fizjologii (w\u0142osy pod chust\u0105), prawie rze\u017aby przecie\u017c \u2013 z tekstem. Na geometri\u0119, komentuj\u0105c\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Na napi\u0119cia, proporcje, dramaturgi\u0119, kontrasty. Przecie\u017c medytacja te\u017c ni\u0105 jest: form\u0105. Jak muzyka.
\u2026
Lecz czy takie patrzenie \u2013 tylko<\/em> na form\u0119, tylko<\/em> na zabaw\u0119 z ni\u0105, tylko<\/em> na rysunek, oderwany od kontekstu dziejowo- psychologicznego \u2013 jest uczciwe? Jest moralne?
Przecie\u017c ten cz\u0142owiek si\u0119 m\u0119czy\u0142.
mr m.
\u2026
Ach, i to praca, z latami to u Zbigniewa coraz cz\u0119stsze, dwustronna. Druga strona te\u017c ciekawa (cho\u0107 pewnie p\u00f3\u017aniejsza); bardziej dla tych, kt\u00f3rzy analizuj\u0105<\/em> \u2013 jego, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 czy ekspresj\u0119 artystyczn\u0105 ludzi \u2013 w og\u00f3lno\u015bci. Dzie\u0142o jako pami\u0119tnik<\/a><\/strong>\u2026 (Cho\u0107 mamy tam te\u017c, w prawym g\u00f3rnym rogu, znakomity szkic \u2013 i bliski jego rysunkom z czasu ko\u0144ca Akademii<\/a><\/strong>. Albo mi si\u0119 tak tylko zdaje<\/a><\/strong>. Wracamy? I dok\u0105d\u2026)
m.
\u2026
\u00b9 \u2013 To przecie\u017c S\u0142awek Go\u0142aszewski<\/a><\/strong> w \u201eObok<\/a><\/strong>\u2026\u201d m\u00f3wi (str. 262): (\u2026) Co ci zrobi\u0107 do picia? Ja to ich pieprz\u0119 wszystkich. Psychologia to nie jest dla mnie \u017cadna wiedza. Czytam <\/em>(Claude) L\u00e9vi-Straussa\u2026<\/em>
m.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(strona B pracy)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
\u201eEgipcjanka\u201d (1982)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2026albo sztuka jako neuroza, cokolwiek ten termin dzi\u015b znaczy. (Nie przywi\u0105zujmy si\u0119 do definicji, tak cz\u0119sto odchodz\u0105.) Ju\u017c notowa\u0142em, kilka razy, te\u017c w ksi\u0105\u017cce wspominam, w jego latach 50. to wida\u0107. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako insania pingens \u2013 albo spos\u00f3b na odchodzenie od niej \u2013 jak by woleli optymi\u015bci.\u2026Jest rok 1982 \u2013 w kraju wiadomo, co. Zbigniew […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1465,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[259,266,264,200,267,268,262,265,628,263,269,261,379,272,260,271,270,64],"class_list":["post-1451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rysunek","tag-259","tag-beata-pawlowska","tag-ecriture-automatique","tag-emocja-rzemieslnicza","tag-grafologia","tag-histeria","tag-insania-pingens","tag-joanna-kalinowska-tomala","tag-le-plan-de-la-tour","tag-medytacja","tag-nerwica-natrectw","tag-neuroza","tag-plan-de-la-tour","tag-psychoanaliza","tag-stan-wojenny","tag-test-dzrzewa","tag-test-kocha","tag-zbigniew-makowski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1451"}],"version-history":[{"count":51,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2745,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions\/2745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}