{"id":4289,"date":"2025-02-28T06:58:24","date_gmt":"2025-02-28T06:58:24","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski.info\/?p=4289"},"modified":"2025-02-28T07:25:21","modified_gmt":"2025-02-28T07:25:21","slug":"lubelski-renesans-socjalistyczny-i-barokowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski.info\/?p=4289","title":{"rendered":"Lubelski renesans socjalistyczny i barokowy"},"content":{"rendered":"\n

Zacznijmy od poczt\u00f3wki: jest konkretna jak wiersz Majakowskiego (w t\u0142umaczeniu Wa\u017cyka<\/a><\/strong>).<\/p>\n\n\n\n

\n

Strasznie zimno<\/em>
\u2013 wstaj\u0119 malowa\u0107 o 5.ej rano<\/em>
i wracam zupe\u0142nie skostnia\u0142y.<\/em>
(\u2026)<\/em>
Przy\u015blij koniecznie stare r\u0119kawiczki<\/em>
sweter i jeszcze co\u015b ciep\u0142ego\u2026<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ale to jesie\u0144, wrzesie\u0144 1953 roku, plener Akademii Sztuk Plastycznych<\/span> (1950-57). Co zawsze podkre\u015blam: bo \u201epi\u0119kno\u201d to bur\u017cuazyjny prze\u017cytek. Znamy, niekt\u00f3rzy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n

Kartka do Barbary<\/a><\/strong>, wtedy \u017cony. Jestem i ja, mam prawie rok (a na rysunku Zbigniewa tu obok \u2013 ju\u017c nawet ponad). Wzorcowa socjalistyczna rodzina: matka w pracy (wtedy: \u201eOgrodniczy Zak\u0142ad Handlowy Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowe\u201d czyli skup warzyw i owoc\u00f3w, pisz\u0105c wprost), ojciec to tw\u00f3rca. No i ro\u015bnie nowe pokolenie, jeszcze przy ul. Krasi\u0144skiego 20<\/a><\/strong>, w niedawno odbudowanym (cho\u0107 niezbyt zgodnie z pierwotnym wygl\u0105dem) d. domu dla przedwojennych pracownik\u00f3w ZUS, dzi\u015b sp\u00f3\u0142dzielczym oczywi\u015bcie. Bana\u0142y. <\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n

Kiedy\u015b przysz\u0142a z pracy, z tego zak\u0142adu warzywnego, liczenie jakie\u015b. By\u0142y tam, w magazynie, pot\u0142uczone s\u0142oiki z miodem. Jak wr\u00f3ci\u0142a, przy\u0142apali mnie, gdy w przedpokoiku (metr na metr) jej buty oblizywa\u0142em. Z resztek czego\u015b s\u0142odkiego, przyklejonego w magazynie \u2013 i po drodze. Realny socjalizm.<\/em>

\u201ePa\u0144stwo Nikt<\/a><\/strong>\u2026\u201d str. 218<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my na plener. Poszuka\u0142em, trafi\u0142em na r\u00f3\u017cne drobiazgi. Jest np. rysunek (mo\u017ce kilka?) Zbigniewa z tego pleneru, dzi\u015b w Bibliotece Narodowej, to \u201eRzeczka w Kazimierzu<\/a><\/strong>\u201d. Nie widzia\u0142em: po co? Mam sporo innych jego z tego czasu: monotonny realizm. Nawet gdyby chcia\u0142 (a chyba nie chcia\u0142: idea<\/a><\/strong> zabrania\u0142a) nie m\u00f3g\u0142 inaczej. Na razie. Realny realizm.
\u2026
Ale jest te\u017c i inna opowie\u015b\u0107, znacznie p\u00f3\u017aniejsza. O fascynacji (\u00f3wczesnej?) ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Anny i \u015bw. Ducha w Kazimierzu Dolnym<\/a><\/strong>. A dok\u0142adniej szpitalem-przytu\u0142kiem, kt\u00f3ry obok.<\/p>\n\n\n\n

\n

Murowany budynek powsta\u0142 w 1626 roku, a jego cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest manierystyczne, bardzo bogate zdobienie szczytu, pochodz\u0105ce z 1635 roku. Najstarsza informacja o szpitalu dla starc\u00f3w i kalek pod wezwaniem \u015bw. Anny pochodzi z 1530 r. Niestety, nie zachowa\u0142 si\u0119 dokument erekcyjny szpitala. Prawdopodobnie ufundowali go mieszczanie kazimierscy i \u00f3wczesny starosta Miko\u0142aj Firlej.<\/em>

Agnieszka Stelmach \u201eDawny szpital dla ubogich<\/a><\/strong>\u201d (2017)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

I tu dajmy kilka obrazk\u00f3w z tzw. ksi\u0105\u017cek<\/a><\/strong> (cho\u0107 to cz\u0119\u015bciej gigantyczne zeszyty s\u0105, szyte r\u0119cznie) artystycznych Zbigniewa. Dwie, dzi\u015b w zbiorach BN, dost\u0119pne w serwisie Polona<\/a><\/strong>. Zobaczcie, po co opisywa\u0107.
Dowody fascynacji, nieco p\u00f3\u017aniejsze i bardzo p\u00f3\u017ane.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Oto strony z dw\u00f3ch: \u201eHoryzont 31 XII 1981<\/a><\/strong>\u201d (1981-82); il. 1-4 oraz il. nr 5 z ksi\u0105\u017cki \u201eW\u0105skie przej\u015bcia<\/a><\/strong>\u201d (2008), gdzie mamy fragment z innej, wcze\u015bniejszej (XII 1982). Nieco skomplikowane, jak to u Zbigniewa. Ale.
Ale jedno musz\u0119 (?) doda\u0107. Oczywi\u015bcie pojawiaj\u0105ce si\u0119 tu (i \u00f3wdzie a te\u017c gdzieniegdzie indziej) refleksje, jakoby by\u0142o to podziwianie czego\u015btam zakazanego<\/em> \u2013 zacytujmy Zbigniewa z \u201eHoryzontu\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n

\n

nie bez ryzyka (\u2026) pos\u0105dzenia o bur\u017cuazyjny estetyzm i cyganeryjne artystostwo\u2026 <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u2026mo\u017cna mi\u0119dzy bajki w\u0142o\u017cy\u0107. Przecie\u017c by\u0142 ideowcem, aktywist\u0105, nawet etatowym asystentem marksizmu-leninizmu<\/a><\/strong> (od 1 IX 1953 w\u0142a\u015bnie, do 31 VIII 1954), wcze\u015bniej kierownikiem sekcji estetyki marksistowskiej ZMP. W mej \u201ePodr\u00f3\u017cy<\/a><\/strong>\u2026\u201d wi\u0119cej tych analiz s\u0142usznego<\/em> pryncypializmu m\u0142odego ZbM. Szkoda czasu.<\/p>\n\n\n\n

\n

Kto przez nie przebrnie? Kiedy, po co\u2026 Przecie\u017c wygodniejsza jest prosta recepta: <\/em>uk\u0105szenie heglowskie<\/a><\/em><\/strong>.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

A jednak spr\u00f3bujmy.
Bowiem ju\u017c pr\u0119dzej (je\u015bli warto\u2026) szuka\u0142bym (niekt\u00f3rych) powod\u00f3w zachwytu \u2013 te\u017c w znanych przypowiastkach o kazimierskiej, lubelskiej architekturze renesansu (i p\u00f3\u017aniejszej) jako \u017ar\u00f3dle inspiracji dla radzieckich tw\u00f3rc\u00f3w warszawskiego tortu, znanego jako Pa\u0142ac Kultury i Nauki im. J\u00f3zefa Stalina<\/a><\/strong> (tu obok na stalorycie ZbM
z ok. 1954, mo\u017ce 55 roku). Tak, ozd\u00f3bki zastosowali: oto nadbudowa. A baza?
Wiadomo.
Mo\u017ce przesadzam, zawsze w\u0105tpi\u0107. Mo\u017ce i nie.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n

Nawet rosyjski badacz Nikolaj Kruzhkov zwraca uwag\u0119 na to, \u017ce Pa\u0142ac nie jest ofiar\u0105 kulturowej ekspansji sowieckiej. Podkre\u015bla fakt, \u017ce jest budowl\u0105 inspirowan\u0105 Krakowem i Kazimierzem nad Wis\u0142\u0105. <\/em>
Wed\u0142ug M. Zakrzewskiego reminiscencje attyki Kamienicy Pod \u015aw. Krzysztofem w Kazimierzu Dolnym pojawiaj\u0105 si\u0119 nad basztami i pawilonami wej\u015b\u0107 od p\u00f3\u0142nocy i po\u0142udnia oraz w zwie\u0144czeniach cz\u0119\u015bci wie\u017cowej, jednak podobie\u0144stwo jest znikome.<\/em> (\u2026) Du\u017co bardziej prawdopodobn\u0105 inspiracj\u0105 dla attyk PKiN jest attyka w kamienicy So\u0142tanowskiej przy Ormia\u0144skiej 22 w Zamo\u015bciu<\/a><\/strong>. Attyki PKiN powtarzaj\u0105 formy geometryczne nacz\u00f3\u0142k\u00f3w \u2013 odcinkowe przerywane, nawet sterczyny, oczywi\u015bcie zgodnie z za\u0142o\u017ceniami delikatnie \u201etw\u00f3rczo przerobione\u201d.<\/em>

Marcin Skup \u201ePolskie inspiracje w architekturze PK<\/a><\/strong>\u201d 2015)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

Dzi\u015b \u2013 z perspektywy p\u00f3\u0142 wieku \u2013 mo\u017cna stwierdzi\u0107 (\u2026) \u017ce w\u0142a\u015bnie owe detale sta\u0142y si\u0119 problemem Pa\u0142acu. Szczeg\u00f3lnie ra\u017c\u0105 monstrualnych rozmiar\u00f3w attyki, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 uk\u0142onem w stron\u0119 tradycji polskiej architektury, dostrze\u017conej przez projektant\u00f3w w Krakowie i Kazimierzu, a kt\u00f3re przez swe nieprawdopodobne rozmiary sta\u0142y si\u0119 raczej architektury tej karykatur\u0105. R\u00f3wnie\u017c bogactwo zdobie\u0144 elewacji, maj\u0105ce by\u0107 jakoby w gu\u015bcie ludowym, sk\u0142oni\u0142o do ochrzczenia pa\u0142acu mianem \u201es\u0142onia w koronkowych gatkach”.<\/em>

(strona o PKiN<\/a><\/strong>, bez autora i daty) <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

A nawet szerzej. Mo\u017ce. Przecie\u017c nie tylko radzieckich.<\/p>\n\n\n\n

\n

Renesans, zw\u0142aszcza \u201etyp lubelski\u201d, stosunkowo szybko zast\u0105pi\u0142 architektur\u0119 piastowsk\u0105 w roli \u201estylu narodowego\u201d socjalistycznego pa\u0144stwa. <\/em>

Kinga Blaschke<\/a> <\/strong>\u201eMit \u201erenesansu lubelskiego\u201d w polskiej historii sztuki w latach 50. XX wieku\u201d (2011) <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Tu (ale mo\u017ce tylko mnie?) k\u0142ania si\u0119 i \u201esesja matejkowska<\/a><\/strong>\u201d z tego samego roku (23-27 XI 1953), przecie\u017c te\u017c sztuka narodowo-realistyczna. Kierunek. Znane, lecz czy za bardzo? Za ma\u0142o? Nie wiem.<\/p>\n\n\n\n

I \u017ce tamtego socrealizmu (z dodatkami) nie odkre\u015blili\u015bmy (\u201egrub\u0105 kresk\u0105\u201d) w 1955 (56) roku? Nie uci\u0119li\u015bmy \u0142ba hydrze? I \u017ce mo\u017ce co\u015b z niego w duszach zosta\u0142o? Co gorsza \u2013 a\u017c strach pisa\u0107 \u2013 co\u015b nie-ca\u0142kiem-z\u0142e<\/em>, nawet gorzej: co\u015b pozytywnego<\/em>?!? Co za straszliwe, nies\u0142uszne herezje, prawda? Cofn\u0105\u0107! Skre\u015bli\u0107!
A oto co\u015b o historii, do niedawna najnowszej, nie o sztuce przecie\u017c. A blisko.<\/p>\n\n\n\n

\n

P\u0142ytko\u015b\u0107 wielu uj\u0119\u0107 wynika z ich perspektywy ideologicznej, jak\u0105 jest antykomunizm. (\u2026) Niekt\u00f3rzy historycy podchodz\u0105 do obiektu swych bada\u0144 z trudno skrywanym obrzydzeniem, a ich analizy wykaza\u0107 maj\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 zepsucia i moralny upadek opisywanych os\u00f3b czy organizacji, a tak\u017ce skaza\u0107 je na wieczn\u0105 infami\u0119.<\/em>

B\u0142a\u017cej Brzostek, Marcin Zaremba \u201ePolska 1956\u20131976: w poszukiwaniu paradygmatu<\/a><\/strong>\u201d (2006)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

No: prawda. Lecz. Tak, ale<\/mark><\/strong><\/em>. A jednak<\/em> tamten ustr\u00f3j\u2026 Zostwamy.
(Tu przerwa\u0142, lecz r\u00f3g trzyma\u0142<\/em>; wszystkim si\u0119 zdawa\u0142o\u2026)<\/em>
\u2026
Wr\u00f3\u0107my do Kazimierza. A bo w t\u0119 fascynacj\u0119 Zbigniewa ko\u015bcio\u0142em \u2013 a raczej budyneczkiem szpitala <\/em>\u015bw. Anny \u2013 wierz\u0119. Rozumiem, bo podzielam. To jedno i z mych ulubionych kazimierskich miejsc. Z wielu powod\u00f3w: architektura \u2013 lecz i po\u0142o\u017cenie, przestrze\u0144. Mi\u0119dzy drog\u0105 a rzeczk\u0105, prostopadle do ko\u015bcio\u0142a, do drogi, na spadku\u2026 D\u0142ugo pisa\u0107, po co? Jed\u017acie, zobaczcie je\u015bli nie znacie. Nadu\u017cywany zwrot \u201emagiczne\u201d tu akurat pasuje. 
Tamten Kazimierz jest cz\u0119\u015bci\u0105 i mojej historii. Najpierw razem ze Zbigniewem: w 1965 z Pu\u0142aw chodzili\u015bmy na piechot\u0119 do Kazimierza, d\u0142ugie spacery pouczaj\u0105ce. Te pejza\u017ce: tyczki chmielu, pola tytoniu, wzg\u00f3rza, przestrze\u0144, Wis\u0142a. Wspania\u0142e. Raz nawet parostatek do (czy z?) Pu\u0142aw, nie pami\u0119tam: jeszcze bocznoko\u0142owy? Mo\u017ce. Ale raczej nie, by\u0142oby zbyt pi\u0119knie.
Po\u017aniej dwa miesi\u0105ce ju\u017c w miasteczku, willa \u201eRegina<\/a><\/strong>\u201d – czy wtedy \u201eZofi\u00f3wka\u201d? Te\u017c z nim, w 1967, co opisane nieco w \u201ePa\u0144stwie Nikt<\/a><\/strong>\u2026\u201d, letni salon warszawski, s\u0142awy \u017ce ho, ho, ho! (O Adamie Wa\u017cyku nie zapominaj\u0105c: by\u0142. Wtedy ju\u017c prawie opozycjonista przecie\u017c: te zwroty ludzi-parowoz\u00f3w, tak efektowne, gdy ju\u017c mo\u017cna.)<\/p>\n\n\n\n

Lato by\u0142o tak upalne, \u017ce Wis\u0142\u0119 niekt\u00f3rzy przechodzili. Tak, pieszo: do Janowca, woda najwy\u017cej po szyj\u0119. Mnie ojciec zabroni\u0142, czego do dzi\u015b \u017ca\u0142uj\u0119. Elity w kawiarni nad Wis\u0142\u0105, Antoni Uniechowski<\/a><\/strong> z \u017con\u0105 Felicj\u0105 i psem jamnikiem, opowie\u015bci o ch\u0142opie pijanym, po\u017cartym przez \u015bwinie, bo drzwi do domu pomyli\u0142 z drzwiczkami do chlewika, pono\u0107 prawdziwe. To domy po drodze do klasztoru przy ul. Cmentarnej nomen omen. A jest anegdot jeszcze troch\u0119.
Jeszcze chcia\u0142em zosta\u0107 malarzem jak tatu\u015b: ja, prawie pi\u0119tnastoletni. Zbigniew mia\u0142 mnie uczy\u0107 rysunku, ale kaza\u0142 mi rysowa\u0107 jab\u0142ka<\/a><\/strong> z natury, by\u0142o ich sporo w sadzie. Rysowa\u0142em zawzi\u0119cie, doszed\u0142em (chyba) do pewnej wprawy \u2013 i znudzi\u0142o mnie. Nie zosta\u0142em.
\u2026
P\u00f3\u017aniej ju\u017c je\u017adzi\u0142em sam. Czyli z innymi: A\u015bka Sienicka<\/a><\/strong>, Konstancja Uniechowska<\/a><\/strong>, dzieci Przybor\u00f3w, Sawickich, kto tam\u2026 Kolejne pokolenia, nieco inne. Cz\u0119sto widywa\u0142em \u015bw. Ann\u0119, pomieszkiwali\u015bmy na Czerniawach, wraca\u0142o si\u0119 ul.  Lubelsk\u0105, to obok. Krajobrazy m\u0142odo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
od lewej: Marysia (\u2026), Konstancja Uniechowska, mr m. (ok. 1974); fot. A\u015bka Sienicka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Marysia, Joanna Sienicka, Konstancja, NN (mo\u017ce Krzysztof \u0141\u0105czy\u0144ski?); ok. 1974, fot. mr m.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Tak\u017ce: rozumiem. Cho\u0107 mo\u017ce nie tak g\u0142\u0119boko, jak Zbigniew (\u201ep\u00f3\u017any Makowski\u201d), c\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n

\n

Pierwszy (najwa\u017cniejszy!) raz zobaczy\u0142em ten jakby fragment z Gustawa Meyrinka<\/a><\/strong><\/em> (\u2026) w 1952<\/em> 
(\u201e2\u201d skre\u015blone, dopisek ni\u017cej \u2013 mr m.)<\/mark> <\/strong>oczywi\u015bcie 1953. W 1952 to by\u0142 \u015al\u0105sk, Bytom, kopalnie.<\/em>
(\u2026)  fragment z Adriaena Brouwera<\/a><\/strong> (Filadelfia) \u201edroga mi\u0119dzy wydmami\u201d to \u201aorribil sabbione<\/a><\/strong>\u2019 Dantego.<\/em>
(\u2026)
I 1963. do pozna\u0144skiego obrazu. przypomnienie baroku z Kazimierza nad Wis\u0142\u0105.<\/em>

\u201eHoryzont 31 XII 1981<\/a><\/strong>\u201d (1981-82)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Tak: w\u0105wozy,\u00a0\u00a0piaski (lessy<\/a><\/strong>)\u00a0i ten lubelski renesanso-maniero-barok\u2026 Co\u015b cudownego. Serce kraju. (Nieco tylko zbrukane tzw. Manifestem PKWN i czym tam jeszcze, wcze\u015bniej, bardziej.)
mr m.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>
\n

Wiedz, \u017ce stan\u0105\u0142e\u015b ju\u017c w drugim zakresie, <\/em>
I w nim zostaniesz, a\u017c p\u00f3ki nie dojdziesz<\/em>
Do miejsca, k\u0119dy s\u0105 straszliwe piaski.<\/em>
Patrzaj\u017ce dobrze, a obaczysz pewnie
Rzeczy, co prawdzie s\u0142\u00f3w moich przy\u015bwiadcz\u0105.<\/em><\/mark>

Dante Alighieri \u201eBoska Komedia\u201d Piek\u0142o, pie\u015b\u0144 XIII (przek\u0142ad: Antoni Robert Stanis\u0142awski<\/strong><\/a>);
w tle: Kazimierz Dolny, jeden ze spichlerzy<\/a><\/strong> (2019); fot. mr m.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zacznijmy od poczt\u00f3wki: jest konkretna jak wiersz Majakowskiego (w t\u0142umaczeniu Wa\u017cyka). Strasznie zimno\u2013 wstaj\u0119 malowa\u0107 o 5.ej ranoi wracam zupe\u0142nie skostnia\u0142y.(\u2026)Przy\u015blij koniecznie stare r\u0119kawiczkisweter i jeszcze co\u015b ciep\u0142ego\u2026 Ale to jesie\u0144, wrzesie\u0144 1953 roku, plener Akademii Sztuk Plastycznych (1950-57). Co zawsze podkre\u015blam: bo \u201epi\u0119kno\u201d to bur\u017cuazyjny prze\u017cytek. Znamy, niekt\u00f3rzy. Kartka do Barbary, wtedy \u017cony. Jestem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4293,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,1,4,25],"tags":[28,277,936,917,34,931,934,420,939,845,932,935,257,921,907,906,927,933,915,126,95,910,919,938,236,914,709,89,937,909,920,930,908,928,148,918,916,922,929,64,153,235],"class_list":["post-4289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fotografia","category-uncategorized","category-books","category-rysunek","tag-28","tag-adam-wazyk","tag-adriaen-brouwer","tag-agnieszka-stelmach","tag-akademia-sztuk-plastycznych","tag-antoni-uniechowski","tag-aska-sienicka","tag-barok","tag-blazej-brzostek","tag-dante","tag-felicja-uniechowska","tag-gustaw-meyrink","tag-historia-sztuki","tag-horyzont","tag-kazimierz-dolny","tag-kazimierz-nad-wisla","tag-kinga-blaschke","tag-konstancja-uniechowska","tag-kosciol-sw-anny-i-sw-ducha-w-kazimierzu-dolnym","tag-ksiazka-artystyczna","tag-lata-50","tag-majakowski","tag-manieryzm","tag-marcin-zaremba","tag-marksizm-leninizm","tag-miod","tag-mireczek","tag-panstwo-nikt","tag-pieklo","tag-plener-w-kazimierzu","tag-polona","tag-regina-lewenstein","tag-renesans-lubelski","tag-sesja-matejkowska","tag-socrealizm","tag-szpital-dla-ubogich","tag-szpital-sw-anny","tag-ukaszenie-heglowskie","tag-willa-regina","tag-zbigniew-makowski","tag-zmp","tag-zwiazek-mlodziezy-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4289"}],"version-history":[{"count":156,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4504,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4289\/revisions\/4504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}