{"id":5019,"date":"2026-02-07T08:32:41","date_gmt":"2026-02-07T08:32:41","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski.info\/?p=5019"},"modified":"2026-02-07T11:52:42","modified_gmt":"2026-02-07T11:52:42","slug":"drzwi-bramy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski.info\/?p=5019","title":{"rendered":"Drzwi, bramy\u2026"},"content":{"rendered":"\n

W obrazie dyplomowym<\/a><\/strong> Zbigniewa (1956) posta\u0107 \u2013 szkicowana wcze\u015bniej wielokrotnie \u2013 na koniec znikn\u0119\u0142a. Dlaczego? W innym (ok. 1974) o kt\u00f3rym wspominam w ost. ksi\u0105\u017cce<\/a><\/strong> (2025) \u2013 znikn\u0119\u0142y nagrobki, dok\u0142adniej macewy, co wa\u017cne. Pojawi\u0105 si\u0119, prawie identyczne \u2013 w znacznie p\u00f3\u017aniejszej pracy. Zamalowywanie emocji? Mo\u017ce: bo tak bywa, co\u015b jest albo zbyt s\u0142abe \u2013 albo zbyt mocne. Albo gdy jeszcze nie ten czas. I takie prawo maluj\u0105cego. <\/p>\n\n\n\n

\"mr<\/a><\/figure>
\n

Ale zatrzymajmy si\u0119 chwil\u0119 przy postaci z dyplomu, \u201eznikni\u0119tej\u201d \u2013 pisz\u0105c \u201eMisiem\u201d. Najpierw to by\u0142a kobieta. A wi\u0119cej \u2013 ZbM przyznaje po latach, \u017ce jego \u00f3wczesna \u017cona, moja matka: Barbara<\/a><\/strong>.
Co podejrzewa\u0142em: obok str. 222-223 z dawniejszej ju\u017c ksi\u0105\u017cki<\/a><\/strong>.
P\u00f3\u017aniej mamy ju\u017c autoportret, specyficzny.  Te\u017c nie musz\u0119 dowodzi\u0107, ZbM tak napisze w ksi\u0105\u017cce \u201eWn\u0119trze z czarnym ksi\u0119\u017cycem<\/a><\/strong>\u201d, datowanej podw\u00f3jnie: 1956 \/ 1979.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Jest w niej i odwo\u0142anie do Edwarda Muncha<\/a><\/strong>, zabawne: bo do czarno-bia\u0142ej reprodukcji. Takie czasy. <\/p>\n\n\n\n

\n

Malarstwo m\u0142odych postrzega\u0142 jako \u201ebrudne, szare, ziemiste\u201d, gdy\u017c ska\u017cone na\u015bladowaniem zachodnich wzor\u00f3w na podstawie kiepskiej jako\u015bci czarno-bia\u0142ych reprodukcji.<\/em>
Piotr Majewski<\/a><\/strong> \u201e\u00bbZiarnko ry\u017cu w korcu owsa\u00ab. Julian Przybo\u015b jako krytyk sztuki<\/em>\u201d (2021)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Edward Munch<\/a><\/strong>
\u201eAutoportret. Mi\u0119dzy zegarem a \u0142\u00f3\u017ckiem\u201d (wersja w szaro\u015bciach)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Zb. Makowski \u201eWn\u0119trze z czarnym ksi\u0119\u017cycem<\/a>” (1956-1979)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>





Zb. Makowski \u201eWn\u0119trze z czarnym ksi\u0119\u017cycem<\/a>” (1956-1979)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

I tu te\u017c ( w obrazie o tym tytule, nie w ksi\u0105\u017cce \u2013 gdzie tylko opis) by\u0142a posta\u0107. I te\u017c autoportret \u2013 i te\u017c zamalowany.
A zamiana p\u0142ci postaci? C\u00f3\u017c: rozw\u00f3d. Rany, krzywdy czy co tam \u2013 realne lub wyimaginowane \u2013 s\u0105 \u015bwie\u017ce. Ale to za oczywiste, zbyt \u201eodkrywa\u201d (to jego okre\u015blenie, czasem stosowa\u0142): trzeba zamalowa\u0107.
Ten mechanizm: ukrywanie.
A wi\u0119c nasza posta\u0107 to anima<\/a><\/em><\/strong>, trzymajmy si\u0119 interpretacji, jakie lubi\u0142 pan malarz. Dusza ukryta.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Zbigniew Makowski \u201eAngustiae<\/a><\/strong>\u201d (2009 \/ 2011) \u2013 kilka kolejnych stron<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Ale idea postaci w drzwiach (a niekiedy w bramie, w ramie jakiej\u015b) \u2013 to co\u015b wi\u0119cej. Liczne przyk\u0142ady, jest nawet kategoria w wikipedii<\/a><\/strong> z dziwaczn\u0105 i mocno niepe\u0142n\u0105 galeri\u0105. 
Drzwi, przekraczanie granicy \u015bwiat\u00f3w, byty \u201estamt\u0105d\u201d\u2026 A wreszcie my kiedy\u015b \u2013 trafiaj\u0105cy \u201etam\u201d, znane rzeczy. Wspomina\u0107 o mej pracy magisterskiej, 1977 rok? Przez pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 tak; cho\u0107 dzi\u015b widz\u0119, jak by\u0142a banalna. Ale dotyczy\u0142a przekraczania: \u201eWjazd uroczysty w monarchiach europejskich<\/a><\/strong>\u2026\u201d \u2013 i liczne tam by\u0142y przyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n

\n

A skoro ju\u017c o sobie: oto fragment z nowej ksi\u0105\u017cki<\/a><\/strong> \u2013 w niej ja w bramie \u2013 zdj\u0119cie (1969) zrobione wyj\u0105tkowo przez Zbigniewa. To Sandomierz, kt\u00f3ry\u015b z klasztor\u00f3w. Ni\u017cej jeden z p\u00f3\u017aniejszych szkic\u00f3w do opisywanego \u201eDyplomu<\/a><\/strong>\u201d (1956), doda\u0142em dla por\u00f3wnania. Wszystko wida\u0107 (chyba).<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie pami\u0119tamy te\u017c o drzwiach percepcji<\/a><\/strong>, najr\u00f3\u017cniejszych. We\u017amy najbardziej (gdzieniegdzie<\/em> oczywi\u015bcie) znane.<\/p>\n\n\n\n

\n

If the doors of perception were cleansed every thing would appear to man as it is, Infinite. For man has closed himself up, till he sees all things thro’ narrow chinks of his cavern.<\/em>
William Blake<\/a><\/strong> \u201eThe Marriage of Heaven and Hell<\/a><\/strong>\u201d <\/em>(1790-93)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Tomb<\/a><\/figure>
\n

Du\u017co tych drzwi. Dajmy tylko jedne: Sulawesi (d. Celebes, Indonezja), drzwi figuratywne, podobno do grobowca: dzie\u0142o ludu Torajan; Muzeum Fowlera na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, kolekcja Jerome L. Jossa.
Bowiem idealnie pokazuj\u0105 o czym chc\u0119 tu pisa\u0107. (To po co pisa\u0107?)<\/p>\n\n\n\n

Tomb door<\/a><\/strong> early to mid-1900s century, Sa\u2019dan Toraja peoples, South Sulawesi, Indonesia; carved and painted wood<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie s\u0105 te\u017c i powody formalne: jasna posta\u0107 na ciemnym tle. Lub ciemna na jasnym, to samo. Kontrast, rysunek. Wtedy mo\u017ce by\u0107 i okno, niekoniecznie drzwi. A nawet p\u0142\u00f3tno, sztalugi, byle prostok\u0105t.
Te\u017c liczne przyk\u0142ady. Tylko kilka. <\/p>\n\n\n\n

\"nieznany<\/a><\/figure>
\n

\u2022 NieznanyMistrz z Kolonii<\/a><\/strong> (obraz z ok. 1470) \u2013 K\u00f6lne Meister<\/a><\/strong> (tu obok \u2013 znakomite i ile lat przed Velasquezem: on wr\u00f3ci);
ni\u017cej: \u2022 Jan Provoost<\/a>\u00a0<\/strong>(obraz: ok. 1515-21) \u2013 gdzie Posta\u0107 na tle okna<\/a><\/strong>, za to ponura jak wida\u0107).<\/p>\n\n\n\n

\"Jan<\/a><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

I dalej mamy:
\u2022 Pieter de Hooch<\/a><\/strong> \u201eCz\u0142owiek z martwymi ptakami i innymi postaciami w stajni\u201d (1655) \u2013 i to chyba autoportret pana Malarza, por\u00f3wnajmy zn\u00f3w z Velasquezem. Jest i \u015bmier\u0107, cho\u0107 (tylko) ptak\u00f3w. A\u017c: ptak \u2013 to dusza przecie\u017c.
I mo\u017cna tak d\u0142ugo. Przeskoczmy do (nieco) bli\u017cszej nam wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.
\u2022 Pablo Picasso<\/strong> (zabawnie samo-si\u0119-cytuj\u0105cy<\/em>):<\/p>\n\n\n\n

\n

And did you notice the figure in the doorway (or is it a painting?) carrying a tray of tea, an allusion to the servant in the background of Picasso\u2019s 1955 series, \u201eLes Femmes d\u2019Alger\u201d\u2026<\/em>
Pablo Picasso \u201eDeux vieux lisant une lettre<\/a><\/em><\/strong>\u201d (1962).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u2022 A jest te\u017c jego \u201eMartwa natura z drzwiami, gitar\u0105 i butelkami\u201d (1916) \u2013 niekt\u00f3rzy widz\u0105 w tych drzwiach<\/strong><\/a> autoportret (profil tylko) Picassa. Forma inna (bo poziom), cho\u0107 i tu sporo prostok\u0105t\u00f3w. Ale w \u201etre\u015bci\u201d\u2026
Mam szkic ZbM do dyplomu \u2013 gdzie s\u0105 skrzypce i martwa natura zaznaczona. Zwi\u0105zki? Nie pytam.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Pablo Picasso
\u201eMartwa natura z drzwiami, gitar\u0105 i butelkami<\/strong><\/a>\u201d (1916)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
mr m. \u201ePodr\u00f3\u017c do \u015brodka mojego ojca\u2026\u201d (str. 220-221 z ksi\u0105\u017cki<\/a><\/strong>)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

\u2022 Oraz dajmy koniecznie Francis Bacon<\/a><\/strong>, kilka (-dziesi\u0105t<\/a><\/strong>?) razy: 1968<\/a><\/strong>, 1972<\/a><\/strong>, <\/a>1987<\/a><\/strong>\u2026). Tu obok: litografia (1976<\/strong><\/a>, 1977<\/strong><\/a>) wg \u201eAutoportretu\u201d (1973), wiele do komentowania: po co?<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n

Ale grand<\/em> finale<\/em> jest inny, bowiem musi tu by\u0107\u2026
\u2022 Anna Lea Merritt<\/a><\/strong>: kr\u00f3lowa poczt\u00f3wek z epoki.
But this painting, which was created as a memorial to her husband, was received favourably, though it again featured a nude model \u2013 and this time the model was male, a controversial subject for women artists at that time.<\/em>
\u201eLove locked out<\/a><\/strong>\u201d (1890)
(\u2026i tak w\u0142a\u015bnie ko\u0144czy si\u0119<\/a><\/em> malarstwo: nie krzykiem<\/a> lecz<\/em> kiczem.)<\/p>\n<\/div>

\"Anna<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>
\n

Co u nas? Ostatnio w ofercie DESA pojawi\u0142 si\u0119 obraz Jerzego Nowosielskiego \u201eDziewczyna z lustrem<\/a><\/strong>\u201d (1958) \u2013 te same (no: podobne) poszukiwania, zbli\u017cony (jak Zbigniewowe \u201eWn\u0119trze\u201d 1956) czas. Czy duch czasu, skoro ma by\u0107 banalnie.
Nowosielski: jego drzwi, lustra, prostok\u0105ty: wracaj\u0105<\/a><\/strong>. Powt\u00f3rzmy: formy, zawsze. Omne esse ex forma est<\/a><\/strong><\/em>\u2026<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Za\u015b w \u015bwi\u0105tecznej (2025) ofercie galerii (nomen omen) Kwintesencja<\/strong><\/a> \u2013 mamy bardzo\u2026 Sugestywn\u0105 prac\u0119 (to akwarela) Witolda-K<\/a>.<\/strong> (Wita Leszka Kaczanowskiego<\/a><\/strong>) bez tytu\u0142u z 1963<\/strong><\/a> roku. Podobne? No, chyba. Archetypy? Inne typy? Zwyczajna samotno\u015b\u0107<\/a><\/strong>? (\u201eNie wiem, nie znam si\u0119, nie orientuj\u0119 si\u0119, zarobiony jestem<\/a><\/strong>!\u201d)
\u2026podobno sam skupuje<\/a><\/strong> swoje wczesne prace.<\/em>
\u201ePolish Art Corner\u201d (2022)
Tak, pustka<\/a><\/strong>.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Ka\u017cdy z tych przyk\u0142ad\u00f3w wymaga\u0142by osobnego opisania (i zapewne s\u0105 ju\u017c wielokrotnie opisane). Mnie wystarcza jedno: kto\u015b w drzwiach, w bramie, oknie. Tajemnica. Nawet, gdy malutka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>
\n

Jest te\u017c Samuel Dirksz van Hoogstraten<\/a><\/strong> (1627-1678) \u2013 i jego skrzynka<\/a><\/strong> z drzwiami (prawie) bez postaci (kto\u015b jednak le\u017cy w \u0142\u00f3\u017cku, kobieta, prawie nie do zauwa\u017cenia: sen, choroba, \u015bmier\u0107?) \u2013 za to centralnie umieszczonymi. Zatrzymajmy si\u0119 zn\u00f3w chwil\u0119.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
drzwi ZbM z \u201eAngustiae<\/a><\/strong>\u201d (2009 \/ 2011)
\u2013 fragment wyci\u0119ty<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Samuel Dirksz van Hoogstraten<\/a><\/strong> 
(1627-1678), fragment obrazu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
drzwi i sztalugi ZbM z \u201eAngustiae<\/a><\/strong>\u201d
(2009 \/ 2011)
\u2013 fragment wyci\u0119ty<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nie pami\u0119tam, \u017ceby ZbM kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142 o tych niderlandzkich (cho\u0107 nie tylko) malarzach iluzjonistycznych<\/a><\/strong> \u2013 owo urocze trompe l\u2019oeil<\/em><\/a><\/strong>, szczyt realizmu przecie\u017c, przy kt\u00f3rym socrealizm to satyra. A nawet o jakim\u015b jego nimi zainteresowaniu. Owszem, pojawia\u0142 si\u0119 Hercules Seghers<\/a><\/strong>, cz\u0119sto. Ale chyba tylko on: a to jednak bardzo inne malarstwo. Owszem: wyra\u017ca\u0142 si\u0119 \u017ale o Fransie Halsie<\/a><\/strong> (co nie dziwi). I tak dalej. Ale.<\/p>\n\n\n\n

\n

Sources report that this technique was invented by the painter Cornelis Bisschop (1635-1674) and that Van Hoogstraten\u2019s house was filled with works of this type. Yet early extant examples, by Cornelis Norbertus Gijsbrechts, court painter in Copenhagen, are the result of painting\u2019s radical questioning of itself and its growing self-confidence. His Studio Wall and Vanitas Still Life<\/a><\/strong> is a first step, a \u201etrompe l\u2019oeil representation of atrompe l\u2019oeil painting\u201d that invites meditation not only on the vanity of material things (Vanitas) but also on paintings\u2019 being \u201eonly a canvas\u201d. His Back of a Picture<\/strong> <\/em>(czy mo\u017ce raczej The Reverse of a Framed Painting<\/a><\/strong> \u2013 mr m.) of c. 1670, an isolated detail excerpted from Easel with Fruit Piece<\/a><\/strong>, was intended not to hang but to lean against a wall. It thus proffers an open invitation to take hold of it and turn it around. One who responds to this enticement, however, will find nothing there. No one could formulate the implication more aptly than Stoichita: \u201eThe object of this painting is the painting as an object.\u201d<\/em>
Sybille Ebert-Schifferer<\/a><\/strong> \u201eTrompe l\u2019oeil: the underestimated trick<\/a><\/strong>\u201d (2016)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ale s\u0105dz\u0119 \u2013 bez wiedzy \u2013 \u017ce gdzie\u015b go to malarstwo inspirowa\u0142o. \u017be mu (mo\u017ce nawet) imponowa\u0142o.
Cz\u0119sto to, co nas porusza \u2013 chowamy g\u0142\u0119biej, nie ujawniamy. Tak chyba i tu.
Jego (prawie, bo dziwnie) \u201erealistyczne\u201d obrazy z lat 70. \u2013 nie potrzebuj\u0119 lepszego dowodu, ja.
A i tak ka\u017cdy widzi, co chce: prawda?
Ta geometria. Ta perspektywa. Ten surrealizm.<\/p>\n\n\n\n

\"Cornelis<\/a>
Cornelis Norbertus Gijsbrechts<\/a><\/strong> \u201eDruga strona obrazu\u201d (1670)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zaznaczmy tylko: ZbM te\u017c robi\u0142 skrzynki malowane, obiekty przestrzenne. I te\u017c, jak van Hoogstraten <\/strong>zajmowa\u0142 si\u0119 teori\u0105 sztuki.<\/p>\n\n\n\n

\n

His magnum opus<\/strong> is a book on painting, the Introduction to the Academy of Painting, or the Visible World <\/strong>(original title: \u201eInleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt<\/a><\/strong>\u201d (Rotterdam, 1678) which is in length and theoretical scope one of the most ambitious treatises on the art of painting published in the Dutch Republic in the seventeenth century.<\/em>
(wikipedia<\/a><\/strong>)<\/p>\n<\/div>

\"van<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Z czasem te formy Zbigniewa zaczn\u0105 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem, oddziel\u0105 si\u0119, zechc\u0105 \u201efruwa\u0107\u201d \u2013 jak nieprecyzyjnie m\u00f3wi\u0119. Drobny przyk\u0142ad: marginalny malunek z ty\u0142u zdj\u0119cia: prz\u00f3d to Maja \u0141\u0119kawa, p\u00f3\u017aniejsza \u017cona. Zdj\u0119cie \u2013 obie jego strony tu ni\u017cej \u2013 najprawdopodobniej z ko\u0144ca lat 50. (Po 1956 roku na pewno.)
Ty\u0142? Oto kolejna wersja autoportretu \/ \u201ewn\u0119trza<\/a><\/strong>\u201d \/ oraz \u201ecz\u0142owieka-krzes\u0142a\u201d \u2013 to sformu\u0142owanie Zbigniewa z licznych notek w jego dziennikach \u2013 gdzie ju\u017c wszystko podzielone<\/a><\/strong>, w powierzchniach, w klatkach, przestrzeniach w\u0142asnych. A za chwil\u0119 powierzchnie \u201epodziel\u0105 si\u0119\u201d na jeszcze precyzyjniej ustawione kwadraty, coraz b\u0119dzie ich wi\u0119cej<\/a><\/strong>. (I zape\u0142ni\u0105 pustk\u0119<\/a><\/strong>.) A p\u00f3\u017aniej\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
str. B \u2013 obrazek Zbigniewa Makowskiego (ok. 1958)
str. A \u2013 Maja \u0141\u0119kawa (ok. po\u0142. lat 50.); fot. NN<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"Zbigniew<\/a><\/figure>
\n

Przeskoczmy lat par\u0119, par\u0119na\u015bcie. I dajmy Zbigniewa \u201ePazury<\/strong><\/a>\u201d (2009), ksi\u0105\u017cka: ostatnia strona. Oto prawdziwy koniec, ostateczne znikni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

We came to where there was a living man.
His great gaunt figure filled his cabin door,
And had he fallen inward on the floor
He must have measured to the further wall.
But we who passed were not to see him fall.<\/em>
(\u2026)
Robert Frost \u201eTaken Doubly: The Figure In The Doorway<\/a><\/em><\/strong>\u201d
\u2026
Nie wiem, czy ZbM lubi\u0142 (bo \u017ce zna\u0142 to pewne, zna\u0142 wszystkich<\/em>) Roberta Frosta, ja lubi\u0119, wystarczy.
mr m.
<\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W obrazie dyplomowym Zbigniewa (1956) posta\u0107 \u2013 szkicowana wcze\u015bniej wielokrotnie \u2013 na koniec znikn\u0119\u0142a. Dlaczego? W innym (ok. 1974) o kt\u00f3rym wspominam w ost. ksi\u0105\u017cce (2025) \u2013 znikn\u0119\u0142y nagrobki, dok\u0142adniej macewy, co wa\u017cne. Pojawi\u0105 si\u0119, prawie identyczne \u2013 w znacznie p\u00f3\u017aniejszej pracy. Zamalowywanie emocji? Mo\u017ce: bo tak bywa, co\u015b jest albo zbyt s\u0142abe \u2013 albo zbyt […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5134,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,3],"tags":[11,34,1050,100,1047,708,1055,1034,1040,1035,12,1033,1044,1046,1060,1037,1067,126,95,83,1048,1041,1021,1043,1057,1045,1068,844,1058,32,1052,1051,1056,1059,1053,1039,1072,1071,1036,1049,1038,64],"class_list":["post-5019","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","category-malarstwo","tag-11","tag-akademia-sztuk-plastycznych","tag-angustiae","tag-anima","tag-anna-lea-merritt","tag-barbara-makowska","tag-cornelis-norbertus-gijsbrechts","tag-doors","tag-doors-of-perception","tag-drzwi","tag-dyplom","tag-edward-munch","tag-francis-bacon","tag-jan-provoost","tag-jerzy-nowosielski","tag-joyeuse-entree","tag-julian-przybos","tag-ksiazka-artystyczna","tag-lata-50","tag-lata-60","tag-love-locked-out","tag-lud-torajan","tag-obok-tom-drugi","tag-pablo-picasso","tag-pazury","tag-pieter-de-hooch","tag-piotr-majewski","tag-polish-art-corner","tag-robert-frost","tag-rodzina","tag-samuel-dirksz-van-hoogstraten","tag-sandomierz","tag-sybille-ebert-schifferer","tag-the-reverse-of-a-framed-painting","tag-trompe-loeil","tag-william-blake","tag-witold-k","tag-witold-kaczanowski","tag-wjazdy-uroczyste","tag-wnetrze-z-czarnym-ksiezycem","tag-zaswiaty","tag-zbigniew-makowski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5019"}],"version-history":[{"count":360,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6191,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5019\/revisions\/6191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}