{"id":927,"date":"2018-06-23T10:09:27","date_gmt":"2018-06-23T10:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski.info\/?p=927"},"modified":"2025-02-27T14:11:49","modified_gmt":"2025-02-27T14:11:49","slug":"pajac-uwagi-niepowazne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski.info\/?p=927","title":{"rendered":"\u201ePajac\u201d: uwagi niepowa\u017cne"},"content":{"rendered":"\n

Tak go nazywali\u015bmy. Mo\u017ce dla pokolenia ZMP<\/strong><\/a> by\u0142 czym\u015b innym \u2013 dla nas trwa\u0142 jak Cytadela<\/strong><\/a> (\u201e\u2026by\u0142a punktem kontrolno-pacyfikacyjnym\u2026\u201d) w Warszawie: symbol obcego panowania. I gorszy, bo w Centrum. Ale te\u017c sta\u0142y element krajobrazu; a to go jako\u015b\u2026 Czyni\u0142o zno\u015bniejszym. Ka\u017cdy powr\u00f3t z wakacji, kolonii (czy sanatori\u00f3w, to ja<\/strong><\/a>) ko\u0144czy\u0142 si\u0119 wypatrywaniem z okien autobusu, poci\u0105gu: czy go ju\u017c wida\u0107\u2026 Nareszcie!
\u2026
Oto staloryt<\/strong><\/a> (chyba, nie znam si\u0119 na technikach grafiki warsztatowej) Zbigniewa, niewielki, ledwie kilka cm podstawy. Kilka ich znalaz\u0142em, odbitki z tego samego stempla: wprawki (ok. 1954, mo\u017ce 55?). Ale temat ciekawy. To ich, m\u0142odych aktywist\u00f3w, symboliczna Stolica, podnosz\u0105ca si\u0119 z ruin<\/em>\u2026 C\u00f3\u017c: dla mnie to propaganda.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n

Pa\u0142ac dominuje tak dalece, \u017ce wypiera z naszej \u015bwiadomo\u015bci wszystko, co by\u0142o wcze\u015bniej. Nie wiem, co musia\u0142oby si\u0119 zmieni\u0107 wok\u00f3\u0142 Pa\u0142acu, \u017ceby os\u0142abi\u0107 jego si\u0142\u0119 ra\u017cenia.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Magdalena Stopa \u201ePa\u0142ac Kultury stoi w miejscu, w kt\u00f3rym kiedy\u015b t\u0119tni\u0142o \u017cycie stolicy<\/a><\/strong>\u201d (GW, rozm. Ewa Cichocka; 2015)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ale nie tylko: ni\u017cej w minigalerii te\u017c zdj\u0119cie o wiele p\u00f3\u017aniejsze z pocz\u0105tku lat 70. chyba. Z archiwum kogo\u015b, kto w okolicy Pa\u0142acu sp\u0119dzi\u0142 prawie ca\u0142e dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107: Jacka \u201eD\u017ceksonga\u201d Onaszkiewicza<\/a><\/strong>, to ul. Sienna<\/a><\/strong>. Por\u00f3wnajmy z nim Zbigniewa rysunek-ryt: podobna forma, ale (s\u0105dz\u0119) przede wszystkim podobne emocje. (Cho\u0107 to widok od strony zachodu; a u ZbM chyba raczej z po\u0142udniowego wschodu.) Ta sama ekspresja, ten sam smutek, przygn\u0119bienie, w sumie. O kompozycji ju\u017c wspomnia\u0142em, zadziwiaj\u0105co bliska. (Zreszt\u0105 pisa\u0142em o takich dalekich a bliskich podobie\u0144stwach<\/a><\/strong> w kr\u00f3tkim tek\u015bcie-wk\u0142adce do \u201ePrzegl\u0105du filozoficzno-literackiego\u201d, 1\/16\/2007; a i sam mam jakie\u015b zdj\u0119cia<\/a><\/strong> z tamtych okolic o podobnej<\/a><\/strong> ekspresji.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkich nas przyt\u0142acza\u0142. I ten \u201eDziki Zach\u00f3d\u201d, tak d\u0142ugo nazywano okolice w\u0142a\u015bnie na zach\u00f3d od Pa\u0142acu, nie bez powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u201eO Pa\u0142acu mo\u017cna d\u0142ugo, ale ta dawka powinna wystarczy\u0107\u2026\u201d zako\u0144cz\u0119, niewiele tylko zmieniaj\u0105c zdanie, kt\u00f3rym Wojtek Soporek, w redakcji Non Stopu<\/strong><\/a> (mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ul. Hibnera; dzi\u015b zn\u00f3w to ul. Zgoda \u2013 z drugiej strony Pa\u0142acu przecie\u017c), uci\u0105\u0142 po trzech odcinkach \u201eserial\u201d nt. pewnego nudnego zespo\u0142u. Wywo\u0142uj\u0105c nieukrywany \u017cal Autora.
\u2026
Formy z przesz\u0142o\u015bci to nasz nieustaj\u0105cy problem: s\u0142uszne<\/em> one \u2013 czy do wyburzenia.
mr m.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
fot. Jacek Onaszkiewicz<\/a><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak go nazywali\u015bmy. Mo\u017ce dla pokolenia ZMP by\u0142 czym\u015b innym \u2013 dla nas trwa\u0142 jak Cytadela (\u201e\u2026by\u0142a punktem kontrolno-pacyfikacyjnym\u2026\u201d) w Warszawie: symbol obcego panowania. I gorszy, bo w Centrum. Ale te\u017c sta\u0142y element krajobrazu; a to go jako\u015b\u2026 Czyni\u0142o zno\u015bniejszym. Ka\u017cdy powr\u00f3t z wakacji, kolonii (czy sanatori\u00f3w, to ja) ko\u0144czy\u0142 si\u0119 wypatrywaniem z okien autobusu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":928,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,25],"tags":[155,95,157,154,152,156,94,153],"class_list":["post-927","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fotografia","category-rysunek","tag-jacek-onaszkiewicz","tag-lata-50","tag-magdalena-stopa","tag-palac-kultury-im-jozefa-stalina","tag-pkin","tag-ul-sienna","tag-warszawa","tag-zmp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/927","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=927"}],"version-history":[{"count":64,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/927\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4460,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/927\/revisions\/4460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/928"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=927"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=927"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=927"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}